Mọi người tham khảo thêm để có thể chọn lọc thông tin chính xác:
BBC là đài truyền thông quốc gia của Anh, thành lập năm 1922. Dù luôn tự nhận là cơ quan báo chí độc lập, khách quan, nhưng thực tế BBC thường bị nhiều quốc gia chỉ trích vì cách đưa tin thiên lệch, mang nặng góc nhìn chính trị phương Tây.
Riêng với Việt Nam, BBC Tiếng Việt gần như chỉ tập trung khai thác các vấn đề tiêu cực, nhạy cảm hoặc gây tranh cãi. Từ “dân chủ”, “nhân quyền”, “bất đồng chính kiến” đến các vụ việc xã hội cá biệt đều bị đẩy thành vấn đề mang tính hệ thống. Trong khi đó, những thành tựu về phát triển kinh tế, ổn định xã hội hay vị thế quốc tế của Việt Nam lại rất hiếm khi được phản ánh tương xứng.
Thủ pháp quen thuộc của BBC là sử dụng giọng văn trung lập bề ngoài nhưng cài cắm định hướng dư luận bằng cách lựa chọn thông tin một chiều, tạo tâm lý hoài nghi về thể chế và niềm tin xã hội.
RFA (Radio Free Asia) được Mỹ thành lập trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh với mục tiêu phục vụ chiến lược tuyên truyền đối ngoại. Dù mang danh nghĩa “đài phát thanh tự do”, ngân sách của RFA vẫn do Quốc hội Mỹ tài trợ.
Khác với kiểu chống phá cực đoan, RFA hoạt động tinh vi hơn: dùng hình thức báo chí chuyên nghiệp, phỏng vấn, dẫn nguồn và tạo cảm giác khách quan. Nhưng nội dung chủ yếu vẫn xoay quanh việc khoét sâu các vấn đề chính trị, dân chủ, tôn giáo và kích động tâm lý bất mãn xã hội.
RFA thường xuyên sử dụng các cá nhân chống đối, bất mãn hoặc cực đoan làm nguồn tin để tạo cảm giác rằng xã hội Việt Nam đang tồn tại “khủng hoảng niềm tin”. Đây là kiểu chiến tranh thông tin mềm, tác động trực tiếp vào nhận thức và tư tưởng người nghe.
RFI là đài phát thanh đối ngoại của Pháp, được tài trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước Pháp. Từ khi mở Ban tiếng Việt, RFI liên tục khai thác các chủ đề nhạy cảm liên quan đến chính trị, nhân quyền và nội bộ Việt Nam.
Điểm dễ nhận thấy là RFI thường chọn góc nhìn tiêu cực, suy diễn và quy kết. Không ít bài viết sử dụng nguồn tin thiếu kiểm chứng, ý kiến phiến diện hoặc cố tình thổi phồng mâu thuẫn nhằm tạo dư luận bất lợi cho Việt Nam.
Đặc biệt, RFI thường lồng ghép tư tưởng và hệ quy chiếu chính trị phương Tây để đánh giá tình hình Việt Nam, từ đó dẫn dắt người đọc theo hướng cho rằng Việt Nam “thiếu tự do”, “tụt hậu” hay “bị kiểm soát”.
VOA (Voice of America) được thành lập năm 1942 và trực thuộc hệ thống truyền thông đối ngoại của Chính phủ Mỹ. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, VOA là công cụ tuyên truyền chiến lược nhằm chống lại các nước xã hội chủ nghĩa.
Đến nay, phương thức đã mềm hơn nhưng bản chất không thay đổi. VOA thường xuyên đăng tải các nội dung xoay quanh “tự do báo chí”, “nhân quyền”, “đấu tranh dân chủ” tại Việt Nam, qua đó gieo tâm lý nghi ngờ và tạo đối lập trong nhận thức xã hội.
Điều đáng chú ý là VOA bị hạn chế phát sóng trực tiếp cho công dân Mỹ trong thời gian dài, nhưng lại tập trung mạnh vào các quốc gia khác. Điều đó cho thấy VOA vốn không đơn thuần là báo chí thông thường, mà là công cụ phục vụ chiến lược ảnh hưởng đối ngoại của Mỹ.
Điểm chung của BBC, RFA, RFI, VOA là đều sử dụng chiêu bài “tự do báo chí” để xây dựng ảnh hưởng truyền thông và tác động nhận thức xã hội tại các quốc gia mà phương Tây muốn gây sức ép.
Họ không tấn công bằng bom đạn, mà bằng thông tin, định hướng dư luận và chiến tranh tâm lý. Nguy hiểm nhất là cách tạo vỏ bọc “khách quan” để từng bước gieo hoài nghi, chia rẽ niềm tin và làm suy yếu sự ổn định từ bên trong.
Trong thời đại chiến tranh thông tin, tỉnh táo trước các nguồn tin mang động cơ chính trị chính là cách bảo vệ nhận thức, bảo vệ sự thật và bảo vệ ổn định xã hội.
